دو ژن داهاتوى مرۆڤايەتى دەگۆڕن

2021/01/27    95 جار بینراوە
 
* نەوژین، نوسینی: سيدۆ داڤید مۆرگان
 
دو ژن بڕيارياندا چارەنوسى مرۆڤايەتى بگۆڕن، بڕيارياندا تەنانەت توێكارى دى.ئێن.ئەى بكەن و بۆ يەكەمجار لە مێژودا بە شێوەيەكى پراكتيكى و لە ناو ‏تاقيگەدا دى.ئێن.ئەى تاكى مرۆڤيان دەستكارى كرد ئەويش تەنيا بەو ئامانجەى ژمارەى نەخۆشيە بۆماوەييەكان لەسەر ئاستى جيهان بەرەو كەمبونەوە ‏ببەن‎.‎
 
پرۆفيسۆر جێنيفەر دۆدنا، لە دايك بوى ساڵى (١٩٦٤)  لە واشينتن. دەرچوى سكوڵى پزيشكى زانكۆى هارڤارد لە ساڵى( ١٩٨٩) هەڵگرى خەڵاتى ‏نايرينبێرگى بوارى زانست بۆ ساڵى (٢٠١٩).‏
لە كۆتا ديمانەيدا جێنيفەر باسى لەوە كرد: خەياڵە زانستيەكانيان و تيۆرەكانيان زۆر لەوە فراوانتر و بەرينترن لەوەى كە خراونەتەڕو، چاوەڕێى ‏تەكنۆلۆجيا دەكەين زياتر پێش بكەوێت بۆ ئەوەى هەم تەكنۆلۆجياى زيرەك و هەم مرۆڤەكان تواناى تێگەيشتنيان لە ئاستى تيۆر و كەرەستە و ‏خزمەتگوزارييەكانى تيمەكەمان هەبێت‎.‎
 
 
وێنە: پرۆفيسۆر جێنيفەر دۆدنا
 
پرۆفيسۆر ئيمانۆيل چارپێنتيەر، لە دايك بوى ساڵى ١٩٦٨ لە فەڕەنسا. پسپۆرى بوارى شى كردنەوەى پرۆسە شاراوەكانى هەوكردن و سيستەمى بەرگرى ‏و پاتۆجينى بەكترياييە. بەرێوەبەرى يەكەى ماكس پلانكە بۆ زانست و پاتۆجينس لە بەرلين. لە زانكۆى سۆربۆن خوێندنى بوارى بايۆكيميايى و ‏مايكرۆبايۆلۆجى و بۆماوەى خوێندوە.‏
 
 
وێنە: پرۆفيسۆر ئيمانۆيل چارپێنتيەر
 
پڕۆژەی دەستکاری جینەکانی مرۆڤ
 
لە ساڵى ٢٠١٢ دەستیانکرد بە دروستکردنی پرۆژەى (كريسپر-كاس٩) ئەويش بۆ دەستكارى كردنى جينەكانى مرۆڤ و دى.ئێن.ئەى مرۆڤ‏‎.‎
 
هەردوكيان باوەڕيان وابو بەشێكى زۆرى نەخۆشيەكانى مرۆڤ بنەماى جێنێتيكيان هەيە و بەم جۆرە ئەگەر بتوانين دەستكارى لايەنە كەم و كوڕەكانى ناو ‏دى.ئێن.ئەى بكەين ئەتوانين بەشێكى زۆرى گرفتەكانى مرۆڤ لە ناو چوارچێوەيەكى مرۆييدا چارەسەر بكەين‎.‎
 
بۆ ئەم مەبەستە هەڵسان بە داهێنانى كۆمەڵێكى زۆر ئامێرى بوارى كيمياى و پزيشكى و دروستكردنى پرۆتينێك كە لە تواناييدا بچێتە ناو هەر خانەيەكى ‏ژيانيەوە لە ناو مرۆڤ و ئاژەڵ و گيانەوەرانەوە‎.‎
 
‎ ‎بۆ يەكەمين جار لە رێگاى دەستكارى كردنى دى.ئێن.ئەى كەسانى توشبو بە ئەنيمياى خانە هيلاليەكان توانيان رێ لە توشبوى ئەو كەسانە بگرن كە ‏دەكرێت بە هۆى بۆماوەوە لە ژيانياندا توشى ئەو نەخۆشيە ببن‎.‎
 
ئەنيمياى خانە چیە؟
 
كەسانى توشبوى ئەنيمياى خانە هيلاليەكان خرۆكە سورەكانى ناو لاشەيان تواناى هەڵگرتن و گواستنەوەى بڕى پێويستى ئۆكسيجينيان نيە، بەم جۆرە ‏كەسەكە و كەسانى توشبوى ئەم نەخۆشيە بە گشتى هەست بە ئازارى بەردەواميان هەيە، بە ئاسانى توشى خوێنبەربون و هەوكردن دەبن، لە منداڵان و ‏لاواندا گرفتى درەنگ پێگەيشتن و هاوكات زۆربەى توشبوان توشى گرفتى بينين و بينايى دەبن‎.‎
 
داهێنانەكەيان لە هەمو بوارەكانى پزيشكى، نەخۆشيزانى، بايۆتێكنۆلۆجى، مايكرۆبايۆلۆجى، و مێديكاڵ مايكرۆبايۆلۆجى و كشتوكاڵ و زۆر بوارى تردا ‏هەنگاو بە هەنگاو كەوتۆتە بوارى جێ بەجێكردنەوە‎.‎
 
‏"پرۆفيسۆر جێنيفەر" و "ئيمانۆيل چارپێنتيەر"، لە ريزبەندى گەورەترين زانايانى بوارى بايۆكيميايى و بۆماوەن لە جيهاندا. و هەردوكيان پێكەوە هەڵگرى ‏خەڵاتى نۆبڵى كيميان بۆ ساڵى ٢٠٢٠‏‎.‎
 
 
وێنە: لاى ڕاستەوە جێنيفەر، چارپێنتيەر (مەراسيمى وەرگرتنى خەڵاتى نۆبڵ بۆ ٢٠٢٠)
 

 



ئەرشیفی نەوژین | دەربارە | پەیوەندی
Newjin.net - 2021
دروستکراوە لەلایەن کۆمپانیای (کۆدتێك)ەوە
ژمارەی سەردان 62,335     ژمارەی میوان 12